Konteyner alırken, kiralarken ya da muayene ve tamir teklifi isterken karşınıza çıkan terimlerin kısa tanımları. Her tanım tek başına okunacak şekilde yazıldı; ayrıntı isteyenler için ilgili rehberlere ve ücretsiz araçlara bağlantı verdik.
Standartlar ve kurumlar
CSC (Güvenli Konteynerler Sözleşmesi)
Uluslararası Denizcilik Örgütü’nün (IMO) 1972’de kabul ettiği International Convention for Safe Containers. Uluslararası taşımada kullanılan konteynerlerin onaylı bir tasarıma göre üretilmesini, güvenlik onay plakası taşımasını ve düzenli olarak muayene edilmesini şart koşar.
CSC plakası
Konteynerin kapısına kalıcı olarak sabitlenen, “CSC SAFETY APPROVAL” başlıklı güvenlik onay plakası. Onay referansını, üretim tarihini, azami brüt ağırlığı, istifleme ve racking test değerlerini gösterir; muayene durumu da plakanın üzerinde ya da yanında yer alır. Ayrıntı: CSC plakası rehberi.
PES (Periyodik Muayene Programı)
CSC’nin kabul ettiği iki muayene yönteminden biri. İlk muayene üretimden sonra en geç 5 yıl içinde, sonrakiler en fazla 30 ayda bir yapılır; bir sonraki muayene tarihi plakaya işlenir.
ACEP (Onaylı Sürekli Muayene Programı)
Konteyner sahibinin idareye onaylattığı sürekli muayene programı. Konteyner, kiralama giriş-çıkışlarında ve tamirlerde düzenli olarak incelenir; iki muayene arası 30 ayı geçmez. Plakada tarih yerine ACEP numarası bulunur. Ayrıntı: ACEP rehberi.
IICL
Institute of International Container Lessors — uluslararası konteyner kiralama şirketlerinin birliği. Yayınladığı muayene ve tamir kılavuzları, kiralık konteynerlerde hasarın nasıl değerlendirileceğinin ve nasıl onarılacağının sektörde kabul gören ölçütüdür.
ISO 6346
Konteynerlerin kodlanmasını, kimliklendirilmesini ve işaretlenmesini tanımlayan uluslararası standart. Konteyner numarasının yapısını, kontrol hanesinin nasıl hesaplanacağını ve boyut-tip kodlarını belirler. Ayrıntı: konteyner numarası rehberi.
BIC
Bureau International des Containers — Paris merkezli kuruluş. Konteyner numarasının ilk üç harfi olan sahip kodlarını tescil eder; aynı kod iki şirkete verilmez.
Konteyner numarası
Konteyner numarası
ISO 6346’ya göre 11 karakterden oluşan kimlik: 3 harfli sahip kodu, 1 harfli ekipman kategorisi, 6 rakamlı seri numarası ve 1 rakamlı kontrol hanesi. Örnek: CSQU 305438 3.
Sahip kodu
Konteyner numarasının ilk üç harfi. Konteynerin sahibini ya da işletenini gösterir ve BIC tarafından tescil edilir.
Ekipman kategorisi
Konteyner numarasının dördüncü harfi: U yük konteyneri, J konteynere takılan ayrılabilir ekipman, Z treyler ve şasi anlamına gelir.
Kontrol hanesi (check digit)
Konteyner numarasının son rakamı. İlk on karakterden mod 11 algoritmasıyla hesaplanır ve yazım hatalarını yakalamaya yarar. Check digit hesaplayıcı ile saniyeler içinde doğrulanır.
Boyut-tip kodu
Konteyner numarasının altında ya da yanında yer alan dört karakterlik kod. İlk karakter uzunluğu, ikincisi yüksekliği, son ikisi tipi gösterir: 22G1 standart 20 ft dry, 45G1 ise 40 ft high cube dry konteynerdir.
Konteyner tipleri
Dry (genel amaçlı) konteyner
Kuru yük için kullanılan, en yaygın kapalı konteyner tipi. 20’lik ve 40’lık boyları vardır; standart dış yüksekliği 2,591 m’dir.
High Cube (HC) konteyner
Standart konteynerden 30,5 cm daha yüksek olan tip: dış yükseklik 2,591 m yerine 2,896 m’dir. Taban ölçüleri aynıdır; fazladan yükseklik hacimli yüklerde işe yarar.
Open Top konteyner
Sabit çatı yerine çıkarılabilir branda ve latalarla kapanan tip. Yük vinçle üstten yüklenir.
Flat Rack konteyner
Yan duvarı ve çatısı olmayan platform tipi. Taşkın (ölçü dışı) ve ağır proje yükleri yandan ya da üstten yüklenir.
Reefer (soğutmalı) konteyner
Ön cephesinde entegre soğutma ünitesi bulunan, yalıtımlı ve sıcaklık kontrollü konteyner. Bakım noktaları: reefer bakım rehberi.
Tiplerin dış ve iç ölçüleri, hacim ve dara değerleri için 3D konteyner görüntüleyicideki ölçü tablosuna bakabilirsiniz.
Ölçü ve ağırlık
Dara (tare)
Konteynerin boş ağırlığı. Tipik olarak 20’lik standart konteynerde yaklaşık 2.230 kg, 40’lıkta yaklaşık 3.740 kg’dır; üreticiye göre değişir.
Azami brüt ağırlık
Konteynerin yüküyle birlikte ulaşabileceği en yüksek ağırlık (Maximum Operating Gross Mass). CSC plakasında kg ve lbs olarak yazar.
Yük kapasitesi (payload)
Azami brüt ağırlıktan dara çıkarıldığında kalan değer: konteynere yüklenebilecek en fazla yük ağırlığı.
TEU
Twenty-foot Equivalent Unit — 20’lik konteyner eşdeğeri. Bir 20’lik konteyner 1 TEU, bir 40’lık konteyner 2 TEU sayılır; gemi ve liman kapasiteleri bu birimle ifade edilir.
İstifleme ağırlığı
Konteynerin üstüne istiflenebilecek toplam yük (Allowable Stacking Mass, 1,8 g için). CSC plakasında belirtilir.
Racking (enine sarsma) test değeri
Gemi yalpalarken konteynerin yan duvarlarının dayanması gereken kuvveti gösteren test değeri. CSC plakasında belirtilir.
Muayene ve tamir
Sörvey (muayene)
Konteynerin durumunun bir uzman tarafından yerinde incelenip raporlanması. Amaca göre CSC ya da ACEP muayenesi, hasar, genel durum, tamir sonrası veya lashing raporu biçiminde yapılır. Ayrıntı: konteyner muayenesi.
Hasar raporu
Tespit edilen hasarların konumunu, boyutunu ve nedenini fotoğraflarla belgeleyen rapor.
Genel durum raporu
Konteynerin yapısal ve kozmetik durumunun fotoğraflı tam dökümü. Alım-satım ve kiralama öncesinde kullanılır.
Tamir sonrası raporu
Yapılan tamirin IICL standartlarına uygunluğunun bağımsız olarak onaylandığı rapor. Kiralık ve el değiştiren konteynerlerde karşı tarafın konteyneri güvenle kabul etmesini sağlar.
On-hire / off-hire
Kiralık konteynerin kiracıya teslimi (on-hire) ve kiradan dönüşü (off-hire). ACEP kapsamındaki konteynerler bu giriş-çıkışlarda incelenir.
PTI (Pre-Trip Inspection)
Reefer konteynerin soğutma ünitesinin her yüklemeden önce üreticinin test prosedürüyle kontrol edilmesi.
Lashing
Yükün bağlanıp sabitlenmesi. Lashing raporu, yük bağlama düzeninin ve ekipmanının taşımaya uygunluğunu belgeler.
Köşe bloğu (corner casting)
Konteynerin köşelerindeki dökme çelik bloklar; kaldırma, istifleme ve bağlama bu noktalardan yapılır. Ölçüleri ISO 1161 standardında tanımlıdır ve muayenede çatlak kontrolü kritiktir.
Modifikasyon
Konteyner modifikasyonu (modifiye konteyner)
Standart bir yük konteynerinin kesim, güçlendirme, izolasyon, elektrik ve iç donanım işleriyle ofis, kafe, depo, şantiye binası ya da yaşam alanına dönüştürülmesi. Ayrıntı: konteyner modifikasyonu ve ofis dönüşümü rehberi.